Юрый Арашыдзэ, заснавальнік Protez Foundation / @u.aroshidze
Нядаўна амерыканскі бізнесовец з беларускімі каранямі Юрый Арашыдзэ піў гарбату з былым галоўнакамандуючым Украіны Валерыем Залужным.
Ва Украіне ўсе ведаюць, што ў Арашыдзэ — беларускія карані. Але ва Украіне таксама ведаюць, што дзякуючы яму сотні ўкраінскіх вайскоўцаў сталі на ногі пасля ампутацыі. Юрый і яго калега, доктар-пратэзіст Якаў Градзінар стварылі дабрачынны фонд Protez Foundation. Ужо некалькі гадоў дзякуючы фонду вайскоўцы атрымліваюць бясплатныя пратэзы рук і ног — могуць зноў хадзіць (нават у горы) і абдымаць блізкіх.
— Я ўвесь час кажу, што ў мяне кроў — грузінская, душа — украінская, што нарадзіўся я ў Беларусі, але з амерыканскім менталітэтам, — распавядае Юрый карэспандэнтцы Еўрарадыё на добрай украінскай мове.
— Вы займаліся тракавым бізнесам, жылі ў ЗША, пры гэтым у вас яшчэ і беларускія карані. Здаецца, што да чаявання з Залужным з гэтай стартавай пазіцыі нічога не вядзе…
— А потым пачалася вайна. Для мяне гэта быў асабісты шок. Незадоўга да гэтага я шмат часу праводзіў у Кіеве, мае бабуля і мама родам з Украіны. І таму навіну пра вайну было эмацыйна складана прыняць.
У першыя дні ад шоку я проста не разумеў, што адбываецца. У мяне ў офісе вісяць два вялікіх экрана, і на іх выведзеныя навінавыя парталы. І я проста без прыпынку сачыў за навінамі на гэтых экранах. А потым стаў думаць, чым магу дапамагчы.
Калі ў нас было шмат людзей, мы ўбачылі, што ім трэба абслугоўванне пратэзаў. І мы адкрылі першы пратэзны цэнтр ва Украіне. Наша галоўная місія-змяніць пратэзаванне ва Украіне. Мы разумелі, што не зможам дапамагчы ўсім у ЗША, але можам зрабіць так, каб пратэзаванне ва Украіне было лепшым.
Зразумеўшы, што не хапае кадраў, якія могуць пратэзаваць, мы адкрылі Protez Academy, дзе з нуля навучаем нашых пратэзістаў і фізіятэрапеўтаў.
Калі б мы з доктарам Якавам абодва не былі такія — не ведаю, як сказаць па-ўкраінску ... крэйзі? — нам бы нічога не ўдалося. Але мы сышліся ў жаданні дапамагаць, і часам робім проста нерэальныя рэчы.
— Якія?
— Мы наладзілі ўвесь працэс — ад пачатку, калі вайсковец запоўніў анкету, да таго, як ён скончыў рэабілітацыю. І ўжо запратэзавалі больш за 500 вайскоўцаў і дзяцей.
Мы таксама аб'ядналі больш за 4 тысячы донараў у 40 краінах свету, якія дапамагаюць нам рабіць пратэзы для ўкраінцаў, і гэта сапраўды крута. Калі мы кажам, што адзін пратэз каштуе мінімум 10 тыс. долараў, можа здацца, што гэта непад'ёмная сума. Але нашы ахвярадаўцы данацяць па 10, 20, 50 долараў — і вось ужо мы закрываем чарговы збор.
За тры гады мы пабудавалі тры цэнтры Protez Foundation адзін у ЗША і два ва Украіне. І сабралі каманду з матываваных людзей. А прама цяпер працуем з Міністэрствам унутраных спраў Украіны, каб адкрыць яшчэ адзін цэнтр.
— Адзін з вашых пратэзных цэнтраў працуе ў Закарпацці, самым бяспечным рэгіёне Украіны. А другі адкрыўся ў самым цэнтры Кіева, на Майдане. Чаму там?
— Так, у нас часам пытаюцца — навошта вам пратэзны цэнтр на Майдане, у вас што — шмат грошай? Не, у нас ёсць дамоўленасць з арэндадаўцам.
Але галоўнае — размяшчаючы Protez Foundation ў цэнтры Кіева, мы паказваем стаўленне да вайскоўцаў. Калі яны прыходзяць у цэнтр, дзе ім прапануюць каву, калі яны атрымліваюць якасны сэрвіс, яны адчуваюць гэта стаўленне. Мы хочам, каб яны бачылі, што для іх зрабілі лепшае.
Калі шчыра, я думаю, што кожны, хто разумее, што адбываецца ва Украіне, павінен дапамагаць. Мы самі робім, што можам — і даем магчымасць дапамагаць іншым. Праз нас вы можаце дапамагаць аднаўляць жыцці людзей.
— Калі вы вывучылі ўкраінскую мову?
— Да вайны я не гаварыў па-ўкраінску і беларуску. Але з пачаткам вайны пачаў чытаць шмат украінскіх кніг, глядзець фільмы, ролікі на ютубе... Я ўбіраў мову, як дзіця, якое спачатку ўсё разумела, але не магло пачаць гаварыць.
А потым пачаліся сустрэчы з украінскімі міністрамі, сустрэчы ў офісе прэзідэнта, запрашэнні ў эфіры ўкраінскіх тэлеканалаў... Я разумеў, што калі не змагу весці размову на ўкраінскай, гэта будзе выглядаць не вельмі добра. Так што цяпер я ўжо маю зносіны па-ўкраінску. Яшчэ цяжкавата, але паступова атрымліваецца.
Усе ведаюць, што я нарадзіўся ў Беларусі. Усе разумеюць, што Беларусь дапамагла наступу Расіі. Што я з Беларусі.
Калі вы хочаце, каб больш украінскіх вайскоўцаў зноў сталі на ногі, заданаціць можна тут.
Матэрыял падрыхтаваны пры падтрымцы n-ost і Фонду свабоды імя Фрыдрыха Наўмана.
To see this content visit the full version of this page.
Каб сачыць за галоўнымі навінамі, падпішыцеся на канал Еўрарадыё ў Telegram.
Мы штодня публікуем відэа пра жыццё ў Беларусі на Youtube-канале. Падпісацца можна тут