Раман Караткевіча “Каласы пад сярпом тваім” прыбралі са школьнай праграмы

З праграмы па беларускай літаратуры для 11-га класа знікла назва рамана Уладзіміра Караткевіча “Каласы пад сярпом тваім”. Яшчэ ў 2021 годзе твор, у якім расказваецца пра падзеі часоў паўстання Кастуся Каліноўскага, прапаноўвалі для вывучэння старшакласнікам.

Цяпер у праграме застаўся для вывучэння раман “Чорны замак Альшанскі”.

“Ніхто Караткевіча нікуды не прыбіраў”

Пад выглядам занепакоеных бацькоў мы патэлефанавалі ў прэс-службу Міністэрства адукацыі, але адтуль нас накіравалі ў Інстытут адукацыі. Маўляў, праграмы складаюць там.

— Па школе ходзяць чуткі, што з праграмы прыбіраюць Уладзіміра Караткевіча, — паскардзіліся мы супрацоўніцы інстытута. Скажыце нам, калі ласка, ці праўда гэта, ці чуткі?

— Дык праграмы ж ужо размешчаныя. Што значыць, будуць прыбіраць? Застанецца Караткевіч, — здзівілася суразмоўніца.

— І мы здзівіліся. Проста і мы ў школе чыталі “Каласы” гэтыя, і вы, напэўна ж, чыталі…

— “Каласы пад сярпом тваім”, так. Не, ніхто нікуды не прыбіраў. Караткевіч у праграме ёсць.

— Проста раней у праграме канкрэтныя творы былі пералічаныя. І “Каласы пад сярпом тваім” у тым ліку. Цяпер іх няма. Дакладна не прыбіраюць?

— Прынамсі я пра такое не чула. Я канкрэтна праграмамі не займаюся. Таму дасканальныя звесткі я вам не дам. Але пра тое, што Караткевіча здымаюць з праграмы, можаце не хвалявацца — гэта не так. Калі вам вельмі трэба — пакіньце свой нумар, нехта са спецыялістаў, якія складаюць праграму, з вамі звяжацца.

Адна са школьных настаўніц на ўмовах ананімнасці пацвердзіла Еўрарадыё, што “Каласы пад сярпом тваім” сёлета старшакласнікі вывучаць не будуць.

Чаму ўлады могуць хацець прыхаваць раман?

Раман прысвечаны паўстанню 1863 года. У ім фігуруюць у тым ліку гістарычныя асобы — напрыклад, Кастусь Каліноўскі і Тарас Шаўчэнка. Паводле некаторых успамінаў, Караткевіч лічыў гэты раман сваім галоўным творам.

У беларускай ідэалогіі апошнім часам ідзе актыўная пераацэнка дзейнасці Кастуся Каліноўскага: яе цяпер ацэньваюць выключна негатыўна. Асабліва стараецца праўладны палітолаг Вадзім Гігін (цяпер дырэктар Нацбіблітяэкі) і гродзенская "інфаказачка" Вольга Бондарава.