Фота: ForumDaily
Беларус Віталь Шкляраў — удзельнік выбарчых кампаній Ангелы Меркель і Барака Абамы. Цяпер — паліткансультант выбарчага штаба Ксеніі Сабчак. У студыі Еўрарадыё Віталь параўноўвае працэсы выбараў у Расіі і ЗША, распавядае пра сутнасць прафесіі паліткансультанта і абяцае даведацца ў Ксеніі Сабчак пазіцыю па Беларусі.
Палітыка — як аўтамабіль. Не важна, якога ён колеру, маркі і якога тыпу — аўтобус, "Ферары" ці "Запарожац". Усе яны не паедуць без бензіну. Палітыка не паедзе без людзей. Можна паставіць самага выдатнага рыторыка-кандыдата, але, калі няма падтрымкі, гэты чалавек застанецца гаварыць у пустой зале. Павінен быць запыт з боку дзяржавы на перамены, запыт з боку грамадства. Няправільна вінаваціць ва ўсім апазіцыю, як і нельга казаць, што ўсё роўна і пухната.
Папярэднія мясцовыя выбары ў Расіі сталі фенаменальнай кампаніяй. Такіх аналагаў не было не толькі ў Расійскай Федэрацыі, але ў Еўропе і ЗША. Мы вялі паралельна тысячу выбарчых кампаній. Тысяча незалежных кандыдатаў, у якіх не было досведу, самаму маладому было 18 гадоў, а самаму старэйшаму — 82, пайшлі ў дэпутаты. Мы дапамаглі ім весці кампанію, стварылі тое, што я назваў першым палітычным уберам — гэта значыць, далі магчымасць любому чалавеку, які хацеў бы мяняць становішча спраў у краіне, прыйсці ў палітыку. Бо праблема палітыкі — гэта бар'ер ўваходу. Палітыка — як элітарны клуб, туды не патрапіць. Трэба быць ці з нейкай партыі, ці мець шмат грошай. А мы перавярнулі гэтую мадэль. З гэтай тысячы ўдалося выйграць 267 мандатаў — гэта вельмі шмат. Яны сталі другой палітычнай сілай у Маскве.
Запэўніваю, што на прэзідэнцкіх выбарах у Маскве ўсё будзе вельмі роўна і чыста, таму што ўлада баіцца пратэстаў. Прыклад таму — Балотная пасля выбараў у мэрыю, і ўсё, што з гэтага выйшла. Улада разумее, што проста так кансерваваць, стрымліваць гэты ціск у скараварцы нельга — яна можа выбухнуць. Таму, безумоўна, падлік галасоў — важна. Але я ведаю, што з ростам разумення важнасці выбараў сярод насельніцтва будзе змяншацца колькасць фальсіфікацый.
Ва Уладзіміра Уладзіміравіча Пуціна у 2018 годзе выйграць немагчыма, але ў 2024 ці пазней — цалкам! Выйграць заўсёды можна. Але пытанне не ў выйгрышы. Гэта не спорт, дзе каманда перамагла, забрала кубак і ўсе разышліся па дамах. Выйгрыш — гэта сістэмныя доўгатэрміновыя змены. У кантэксце Расіі ці Беларусі я бачу выбары не з пункту гледжання перамог або пройгрышаў, я бачу іх як доўгатэрміновы доўгі працэс. Гэта як дзіця ва ўлонні маці, якому доўга развівацца.
Што можа адзін чалавек змяніць? Нічога! Але! З гэтага аднаго голасу з'яўляюцца дзесяць, дваццаць. Дэмакратыя не нараджаецца за адны выбары. Гэта працэс, які ў Еўропе праходзіў дзесяцігоддзямі, і нам трэба будзе прайсці сапраўды гэтак жа гэты шлях.
Мы чамусьці лічым, што са зменай прозвішча прэзідэнта ўсё зменіцца. Але не так усё проста. Праблема не толькі ў лідары, а ў глыбокіх зменах у грамадстве, у тым, што людзі не гатовыя да перамен, не хочуць іх. У гэтым сэнсе я бачу выбарчую кампанію як доўгі лікбез.
У адной кнізе напісана, што пачаткоўца ад прафесіянала аддзяляе прыблізна 10-12 тысяч гадзін трэніровак. У палітыцы гэтыя гадзіны трэніровак адэкватныя 10-15 гадам. Ці гатовыя вы 15 гадоў інвеставаць у сваю будучыню? Калі так, мы працуем з вамі!
Для мяне не важна, ці хрысціў Пуцін Ксенію. Для мяне важна, што, дзякуючы такім адважным людзям, як Ксенія, у Расіі нешта мяняецца.
Заявы Сабчак пра Украіну — яе ўласная пазіцыя. Якая яе пазіцыя па Беларусі? Пра Беларусь мы нават не размаўлялі. Думаю, што яна скажа, што Беларусь — гэта вялікі сябар і важны партнёр. Я ў штабе галоўны беларус. Наўрад ці яна мяне пакрыўдзіць (смяецца).
Задача любога паліттэхнолага — не разумнічаць і не ламаць палітыка, а быць староннім назіральнікам, і ў патрэбны момант, як мама ці тата, даць параду. Добры паліттэхнолаг — гэта дадатак, ён закрывае слабыя месцы і ўзмацняе моцныя.