Акцыя салідарнасці жыхароў Вільні з беларусамі 23 жніўня 2020 года / "Новая газета — Балтия"
"Літоўскі бок лічыць ВКЛ літоўскім праектам, дзе літоўцы заваявалі землі. Так, яны страцілі мову, з язычнікаў сталі хрысціянамі і каталікамі, але засталіся патрыётамі, абаранялі гэтую дзяржаву", — тлумачыць бачанне Вялікага Княства Літоўскага літоўскі гісторык Русціс Камунтавічус.
У час Міжнароднага кангрэса даследчыкаў Беларусі Камунтавічус прэзентаваў "першую літоўскую гісторыю Беларусі". У эфіры Еўрарадыё ён расказаў, чым адрозніваецца наша і літоўскае бачанне ВКЛ.
— Груба кажучы, для літоўцаў гісторыя ВКЛ кіравання Міндоўга — гэта іх гісторыя. Тая Літва, якая з'явілася пасля Першай сусветнай вайны, якраз глядзела на ВКЛ як на базіс, на пачатак літоўскай дзяржаўнасці. Таму і быў вялікі канфлікт з палякамі.
Як выглядаюць беларусы з літоўскага боку? Яны шукаюць кампрамісы, нейкага сяброўства з суседзямі, выйсця, якое было б добрым для іх. Наратыў такі: мы з беларусамі супрацоўнічалі, будуючы ВКЛ. Беларусы прыносілі культуру, літоўцы больш ваявалі, таму літоўцы і перанялі беларускую мову. Літоўскі наратыў больш імперскі, заваёўніцкі, а беларускі — рэспубліканскі, дэмакратычны, — сцвярджае Русціс Камунтавічус.
Пры гэтым адрозненні ў бачанні агульнай гісторыі ствараюць пагрозы сёння, дадае гісторык:
— Цяпер шмат гаворыцца пра пагрозы, асабліва ў Літве ў сённяшняй геапалітычнай сітуацыі. Кажуць, што беларусы прыйдуць і забяруць назад Вільню або Усходнюю Літву.
Маўляў, вось сталіца ВКЛ была Вільня, там жылі беларусы, і гэта можа быць падставай, каб забраць горад назад. А дапаможа ў гэтым беларусам Расія. Вось такія ёсць праблемы. Але зразумела, што вельмі складана ўявіць, што гэта можа здарыцца ці беларускія нацыяналісты сур'ёзна пра гэта думаюць.
Каб сачыць за галоўнымі навінамі, падпішыцеся на канал Еўрарадыё ў Telegram.
Мы штодня публікуем відэа пра жыццё ў Беларусі на Youtube-канале. Падпісацца можна тут